Mountainbiken is een populaire, zeer intensieve sport. Wedstrijden duren tot 2 uur voor de elite mannen, maar ook zijn er MTB marathons waarbij hondert tot wel meer dan 200 kilometer op een dag worden afgelegd. De terreinomstandigheden zijn over het algemeen zo dat er een afwisseling is in klimmen, afdalen en relatief lange vlakke stukken, veelal in bosrijk gebied.
Doorzettingsvermogen
Mountainbiken word bestempeld als een zeer zware prestatie door een grote afwisseling in vermogen. Bij de start proberen mountainbikers direct een goede positie te verwerven voordat de smalle bospaden beginnen. Smalle paden, bieden namelijk geen ideale situatie om in te halen. De wat betere MTB'ers starten daarom ook vanaf de startlijn en gaan dan direct met volle power weg en duiken de wedstrijd in. Tijdens het parcours krijgen de MTB'ers te maken met grote afwisseling in vermogen, denk daarbij aan de beklimmingen en de afdalingen. Tijdens een beklimming wordt er door de MTB'er een hoog vermogen geleverd, dat vergt soms het uiterste van de mountainbiker, daar integen tijdens de afdalingen daalt het vermogen weer, tijdens de veelal moeilijke afdalingen is er daarom ook veel concentratie vereist van de MTB'er. De concentratie is daarom dan ook erg belangrijk, op dit punt gebeuren in deze sport dan ook de meeste ongevallen.
Zeer intensief
De resultaten van inspanningtests laten ook zien dat goede mountainbikers qua conditie niet hoeven onder te doen voor wielrenners. De inspanningen van een MTB'er tijdens een gemiddelde wedstrijd lopen dan ook vaak uiteen van hoog (beklimmingen) tot zeer laag (afdalingen). Een goed ontwikkeld uithoudingsvermogen is dan ook een belangrijke voorwaarde voor goed prestaties off-road. Toppers besteden hier dan ook veel aandacht aan en zijn zeker zeventig procent van de totale trainingstijd met duurtrainingen op de weg te vinden. Tijdens de start en de steile klimmetjes moet er in korte tijd een zeer hoog vermogen worden geleverd waarvoor je juist veel energie moet kunnen produceren, en niet helemaal onbelangrijk, vervolgens in de afdaling snel moet kunnen herstellen om de volgende klim weer aan te kunnen. Je technische off-road kwaliteiten bepalen kennelijk hoeveel vermogen je daadwerkelijk in snelheid kan omzetten.